Garbarnia - opis

Garbarnia tatarska, czyli dom i warsztat urodzonego kożemiaka Dżigita
Imaginowana - warsztat, ni Dżigit nigdy nie istnieli w Krakowie i są wyłącznie moim wymysłem.
Kraków odwiecznie był centrum rymarsko- siodlarsko- galanteryjnym, zaś Dżigit jest właścicielem jednego z 44 warsztatów rymarskich. Podobnie jak i w innych, u niego można zamówić wszelkie wyroby wchodzące w zakres rymarstwa i sprzętów skórzanych. Pomimo iż jest rymarzem, zajmuje się też i siodlarstwem, tzn. wyrabia przedmioty potrzebne dla jazdy, jak siodła, rzędy, puśliska itp. (jedno siodło z rzędem podarował nawet Królowi Stefanowi). Obok zwyczajnych wyrobów żołnierskich i woźniczych wyrabia też luksusowe przedmioty jak: siodła z poduszkami, siodła obłożone safianem, rzędy misternie szyte z mosiężnymi ozdobami, pasy zwykłe i te zdobione na jedwabnym podszyciu. Rzadziej robi, acz robi: kubki ze skóry smołowane, pasy, paski, torby, sakwy, pochwy, sajdaki a nawet kubraki z grubej skóry.
Dom Dżigita można naleźć na końcu ulicy Szwieckiej (inaczej zwaną Szewską), pośród końca tatarskiego, gdzie bytuje jeszcze kilka innych bisurmańskich rodzin. Kamienica jest piętrowa, a od frontu na noc zamykana ciężkimi, wiecznie skrzypiącymi odrzwiami z grubych tarcic. Za domem jest niewielki warzywnik, w którym Dżigit lubi modlić się do Allaha.
Na przyziomie walny warsztat Dżigita, tam podejmuje wprost kupców i tam bije z nimi dłonią w dłoń. Trzy odmykane okna (błony znajdują się w całym domu, Dżigit myśli o zakupie na wiosnę szyb tafelkowych w ołowiu), odrzwia z sieni i duży bielony piec dostarczają światła. W ciepłe dni ludzie Dżigita (których tu z Ałłą jest sześciu) i tak pracują w warzywniku, na wielkich dębowych stołach. Wnętrze całego przyziomu jest wapnowane, acz dawno i wydaje się być ciemne i ponure. Warsztat nakrywa strop belkowy, zaś podłoga wyłożona jest kamieniem, na której znaleźć można różne gotowe towary, kowadła, narzędzia do naciągu skóry, ławy, kociołki do gotowania i barwienia skór. W każdej ze ścian powbijane są rzędy wielkich gwoździ z towarami wykonanymi przez Dżigita. Sam środek warsztatu zajmuje sporych rozmiarów stół do cięcia skór. W sieni pod kolebkowym sklepieniem wisi sprzęt przeciwpożarowy, drabina, osęki, wiadra, a nierzadko narzędzia i sprzęty nie wymagające zabezpieczenia. Z oberlichtu sączy się światło na klatkę schodową, z której kamiennymi schodami z kratą na półschodziu idzie się do piętra.
Tutaj z sieni o marmurowej posadzce kamiennymi odrzwiami dostać się można do mieszkań, których jest tu dwa. Schody na stryszek są skromniejsze, drewniane, a tam Dżigit przechowuje zboża, chroniąc je przed wilgocią. Mieszkanie pierwsze to jedna izba, którą zamieszkuje Dżigit - podłoga osłonięta kobiercem tureckim, a naleźć tam można:
- łoże obite zieloną skórą tłoczoną w kwiaty z takimiż taboretami dwoma
- skrzynię przepastną na skobel
- długi stół nakryty kilimem i insze pomniejsze mobilia.
A mieszkanie drugie Dżigit zwykł zwać białym, bo to przeznaczone jest na najem abo dla gości. Jest tam jednookienna komnata frontowa, jedna wielka tylna o trzech oknach z widokiem na warzywnik, tudzież indermach z pomieszczeniami gospodarskimi (tj. tylnią część domu- dobudówkę, którą zamieszkują czeladnicy, a także składa się tam tańsze sprzęty i wyroby). Podłogi drzewiane, pokryte kobiercami wzorzystymi, ściany obite szpalerami z brokatu lub kołtryną. Kominek i piec z kafli zielonych oraz mobilia do nich nader okazałe zbytkiem wielkim się okazują, gdyż dwa źródła ciepła i światła to aż nadto. W jednym z pokojów szpalery ułożone w pionowe pasy czerwone i żółte. Druga izba na front wychodząca z kołtrynami malowanymi w liście i kwiaty i owoce. A tu: łoże z lipiny woskowanej, pokryte śliczną tkaniną pod kitajkowym namiotem przytwierdzonym do powały, z płotkiem firankowym zasłaniającym ludzi w pościeli. Ubrania w foremnej skrzyni się zbiera, obitej wytłaczaną i malowaną skórą.
Kuchnia spólna dla mieszkań obu na piętrze. Między dwoma na front wychodzącymi oknami gotowalnia z szufladkami i przejrzystym lustrem metalowym - dla strojniś i żon sprzęt nieodzowny. Całości dopełniają stół i stoliki o toczonych nogach, ława kryta kilimami, dwa lakierowane zydle z poręczą, kredens z drewnianą kratą i oszklonymi drzwiami. Wszelkie te kosztowności i przedmioty zbytku Dżigit zdobył tylko dzięki swej wytrwałości i pracy.


Spis alfabetyczny: A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S T U V X Z Ź Ż

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 2.5 License.